Overig

5 dingen die je nog niet wist over Delfts blauw

Iemand die ooit in steden als Amsterdam of Rotterdam is geweest heeft waarschijnlijk veel markten gezien vol blauw aardewerk versierd met windmolens, klompen, kaas en andere typisch Nederlandse afbeeldingen. Maar er is een enorm verschil tussen deze toeristische 'Delft Blue' producten - massaproductie en goedkoop - en echt, antiek Delfts Blauw - schitterend blauw-wit, handgemaakt aardewerk, diep geworteld in de Nederlandse cultuur en geschiedenis. Juist dit Delfts Blauw aardewerk, vaak bijna 400 jaar oud, boeit verzamelaars van over de hele wereld en is veel lucratiever en mooier. Laten we eens onderzoeken waarom dat is.


In samenwerking met Leonne van Bakel - Antiek / Aardewerk expert bij Catawiki


Het is niet ongewoon dat antiek Delfts aardewerk voor duizenden euro's op een veiling wordt verkocht. Delfts Blauw is een symbool van nationale trots voor de Nederlanders en 400 jaar van Nederlandse geschiedenis kan worden getraceerd door de ontwikkeling van dit aardewerk gedurende de 17e eeuw (de zogenaamde Gouden Eeuw), de 18e en 19e eeuw tot aan vandaag. Samen met beroemde schilders als Rembrandt en Vermeer is antiek Delfts Blauw een symbool van Nederlandse kunst dat internationaal in hoog aanzien staat.

Hier zijn 5 dingen die je waarschijnlijk nog niet wist over Delfts Blauw:

1. Het is ontstaan als een poging om Chinees porselein te kopiëren.
Tijdens de vroege 17e eeuw was het bezitten van blauw met wit Chinees porselein erg in de mode aan de Europese hoven. Maar dit gewilde aardewerk werd gemaakt met behulp van "kaolien" - een belangrijk ingrediënt dat op dat moment gewoonweg niet beschikbaar was in Europa. Op zoek naar een alternatief om aan de hoge marktvraag te kunnen voldoen, gingen aardewerkfabrikanten in Delft daarom tinglazuur aardewerk maken met een melkachtige ondoorschijnendheid die erg leek op porselein, dat vervolgens werd geschilderd in de blauwe en witte oosterse stijl. Hoewel de fabrikanten uit Delft hun producten vaak ontworpen met behulp van de vormen en patronen van Chinees porselein, experimenteerden ze ook met de schilderingen, waarbij ze nieuwe en origineel Nederlandse scènes en stijlen creëerden.


2. Niet alleen maar blauw
Het duurde niet lang voordat deze experimenten ertoe leidden dat pottenbakkers allerlei variaties van kleuren uitprobeerden in hun ontwerpen. Men gebruikte onderglazuur om verschillende tonen en effecten te bereiken. Rood was een bijzonder moeilijke kleur om te maken; gedeeltes op het aardewerk werden vrijgehouden tijdens de eerste bakgang en het rood werd later aangebracht en gebakken op een lagere temperatuur. Ook werd verguldsel toegepast op de meer verfijnde exemplaren. Dit moest ook verder gebakken worden.


3. Gemaakt voor de Koningin
Na haar huwelijk met Willem van Oranje (de toekomstige Willem III), arriveerde Maria II van Engeland in 1677 in Den Haag. Ze werd al snel verliefd op het Oosterse porselein dat in Nederland werd gemaakt en bestelde diverse potten en vazen voor haar Nederlandse paleizen in Honselaarsdijk en Het Loo, en voor haar Engels huis in Hampton Court. De meest bekende van haar collectie waren 'bloemenvazen' (ook wel bekend als 'tulpenvazen') die hoog werden gestapeld om indrukwekkende torens te vormen. Koningin Maria was een groot liefhebber van bloemen, en heeft een grote rol gespeeld in het populair maken van deze vazen onder de Nederlandse en Engelse adel.


Copyright: Tichelaar

4. Niet alleen gemaakt in Delft
De naam 'Delfts Blauw‘ is afgeleid van de populariteit en het artistieke verfijning van het beroemde tin-geglazuurde aardewerk geproduceerd in Delft. Maar ook in andere Europese steden in de gehele 18e eeuw, waaronder Londen, Bristol, Hannover, Rouen en een aantal Nederlandse steden, werd dit soort aardewerk gemaakt. Rond 1800 liep de vraag terug vanwege de slechte economische omstandigheden en de groeiende populariteit van Engels steengoed, wat goedkoper en sterker was en beter als het ging om bruikbaarheid.


5. Het wordt veel geïmiteerd
De Nederlandse nationale trots aan het einde van de 19e eeuw zorgde ervoor dat de interesse onder onderzoekers voor het vroege Delftse aardewerk weer werd aangewakkerd. Dit veroorzaakte opnieuw een grote stijging in de populariteit van Delfts Blauw en het duurde niet lang voor de hedendaagse pottenbakkers zoals Boch Keramis in België en Samson in Parijs begonnen met het produceren van replica's die er uit zagen als origineel Delfts Blauw. Deze reproducties werden ook voorzien van oude merken en aangezien zij slechts 100 jaar na het oorspronkelijke tijdperk werden geproduceerd, is het soms moeilijk om ze te onderscheiden van het oorspronkelijke aardewerk. Hiervoor is een deskundig oog nodig.


Delfts Blauw en Catawiki
Tegenwoordig is Delfts Blauw erg populair en wordt nog steeds gemaakt door de Koninklijke Porceleyne Fles. Er zijn echter veel kleinere fabrieken die ook goedkopere producten maken van inferieure kwaliteit die voor de toeristische markt zijn bedoeld. Deze producten lijken er misschien op, maar vaak zijn ze niet handgemaakt of komen niet uit Delft. Die worden meestal 'Delft Blue' genoemd. De experts van Catawiki hebben de kennis om ervoor te zorgen dat alleen mooi, authentiek en origineel Delfts aardewerk op onze veilingen wordt verkocht.

Ben je er niet zeker van of jouw Delfts Blauw origineel is? Dan kun je door je hier te registeren een gratis waardebepaling krijgen van ons team van experts. 

Of kijk eens, als je geïnspireerd bent door de schoonheid van Delft, bij de kavels die worden aangeboden in de Antieke keramiekveiling

Maak je gratis Catawiki account aan

Bij Catawiki wordt u elke week verrast met ons aanbod van bijzondere objecten. Meld u vandaag aan en verken onze wekelijkse veilingen die door ons team van gespecialiseerde experts worden samengesteld.

Maak account
Deel dit artikel
Close Created with Sketch.
Nog niet geregistreerd?
Door gratis een Catawiki account aan te maken, kunt u bieden op een van onze 50.000 bijzondere objecten die iedere week geveild worden.
Registreer nu!