Overig

Wanneer is een numismaat geen numismaat?

Door Beulah | 28 mei 2019

Wat is een numismaat? Hoewel sommige woordenboeken ons kunnen vertellen dat een numismaat iemand is die munten bestudeert, blijkt uit tientallen jaren van debat dat het niet zo'n gemakkelijke vraag is om te beantwoorden. Zijn het muntenverzamelaars? Zijn het wetenschappers? Zijn het academici? Muntexpert Helder Silva is hier om ons wegwijs te maken in dit lastige onderwerp.

Waar komt deze verwarring en vijandigheid vandaan?

“Het is begrijpelijk dat het woordenboek de numismaat niet duidelijk en algemeen gedefinieerd heeft, omdat er geen consensus is over wat de numismaat werkelijk is”, legt muntexpert Helder Silva uit. “In het numismatische medium verwarren veel mensen de numismaat met de verzamelaar, of nog erger; de muntenverzamelaar met de numismaat.”

Dus wat is het verschil? En waar komt de verwarring vandaan? “Numismaten houden zich niet alleen bezig met de expliciete details in het metaal, ze spenderen ook veel tijd aan studies en onderzoek waardoor ze, naast de technische details, begrijpen wat de historische contexten en sociale implicaties zijn die de status van munten transformeren van slechts metaal en betaalmethoden tot onschatbare zeldzaamheden... Om deze redenen beschouwen we numismatiek als een wetenschap. De wetenschap van het bestuderen van munten.”

Helaas is het niet zo eenvoudig als bepaalde muntgerelateerde activiteiten aan te merken als behorend tot numismaten, en anderen als behorend tot verzamelaars. Een zekere mate van antipathie heeft altijd deel uitgemaakt van het debat tussen numismaten en verzamelaars.


Bronzen Romeinse Sestertius-munt van keizer Nero 54-68 AD

“Er is een zekere rivaliteit, onbegrip en wederzijdse vooringenomenheid tussen numismaten en verzamelaars,” zegt Helder. “Aan de ene kant denken sommige numismaten dat verzamelaars oppervlakkige mensen zijn, vooral wanneer ze onwaarheden bevestigen of theorieën verzinnen om de stukken van hun verzameling te waarderen. Het is niet ongewoon om numismaten te zien lachen om opmerkingen van verzamelaars, vooral met benamingen die bepaalde "anomalieën" van stukken weergeven.”

Aan de andere kant,” gaat Helder verder. “Sommige verzamelaars denken dat numismaten arrogante wezens zijn die [handelen alsof zij] de wijsheid in pacht hebben. Het is niet ongebruikelijk om te zien dat verzamelaars zeggen dat een bepaalde numismaat onnozel is of niet kijkt naar wat numismaat X of Y zegt."

Numismaat of verzamelaar, het gaat allemaal om houding en bekwaamheid

De meest effectieve manier om onderscheid te maken tussen de numismaat en de verzamelaar lijkt het concentreren op hun houding tegenover munten. Zoals Helder uitlegt: “Numismaten willen meer [dan oppervlakkige kennis], ze gaan elk detail van de munt na; de numismatische waarde is daarom niet wat er in de prijscatalogi staat, het is wat de munt vertegenwoordigt of vertegenwoordigde voor de geschiedenis van de plaats waar hij circuleerde.”

Verzamelaars daarentegen worden eerder gedreven door emotionele dan door empirische zorgen: “[Een verzamelaar] begint vaak gewoon met het vinden van een interessante munt en die te bewaren. Tijdens een voorjaarsschoonmaak vinden ze bijvoorbeeld oude munten... vaak willen ze gewoon munten bewaren die afkomstig zijn van een grootvader of een familielid, meestal omdat er een bepaalde emotionele factor met het bezit gemoeid is.”

Dit wil niet zeggen dat muntenverzamelaars geen kennis waarderen, maar dat ze eenvoudigweg een andere, minder academische route bewandelen. “Na een tijdje begint de verzamelaar kennis te verwerven door literatuur over numismatiek, gesprekken met andere verzamelaars... De verzamelaar begint zich anders te positioneren; ze krijgen numismatische accessoires om hun munten beter te bewaren, ze beginnen sommige numismatische termen te begrijpen, ze kunnen gewone stukken onderscheiden van schaarse stukken en de laatste van zeldzame stukken.”


Instrumenten van de handel, maar welke handel?

Het overgangspunt, wanneer iemand van collectie naar numismatiek gaat, is een fascinerende evolutie: “Wanneer verzamelaars richting beginnen te geven aan hun verzameling, wanneer zij bijvoorbeeld kiezen om "alleen koperen munten", "alleen zilveren munten" of "alleen munten van een bepaald land" te verzamelen, realiseren we ons dat ze zich in een periode bevinden van transitie, op weg om een numismaat te worden.”

“Er is niets mis met een aantal jaren verzamelaar te zijn, de numismaten zijn in dit stadium opgewonden; bij elke bijeenkomst van verzamelaars willen ze alle munten mee naar huis nemen, bij huisbezoeken bij ouderen willen ze de verhalen over geld horen, ze vragen of hun gastheren oude munten hebben en genieten van de schatten die ze blootleggen.”

De volwaardige numismaat, ondertussen: “Kent verschillende gebieden van numismatiek, maar erkent dat de wetenschap zeer veelomvattend is en hij kiest een specifiek gebied uit om zich op te concentreren. Er zijn numismatici die zich bijvoorbeeld richten op munten uit een bepaalde periode van een land of op een bepaald type munten, bijvoorbeeld de 960 réis. De numismaat zal dit onderwerp bestuderen totdat het uitgeput is en zal ook kopieën van munten bezitten die dit onderwerp goed weergeven. Je zult zoveel mogelijk literatuur erover zoeken als mogelijk."

Helder heeft een waarschuwing voor diegenen die proberen om numismaten als academici en verzamelaars als amateurs te verdelen: “Auteurs van numismatische boeken of catalogi hoeven zelf geen numismaat te zijn. Soms zien we literatuur geschreven door grote verzamelaars.”

De toekomst van het debat

“Het is een feit dat deze barrières moeten worden geslecht! Aan de ene kant moeten verzamelaars vaker horen en begrijpen dat numismaten het soms beu zijn dat op een numismatisch medium zo veel onzin wordt verteld en dat hun antwoorden daarmee arrogant lijken.”

“Aan de andere kant moeten de numismaten onthouden dat ze ooit zelf verzamelaars waren, ze hadden ook hun twijfels en in hun opwinding konden ze ook dingen bevestigen of theorieën creëren waarvoor ze zich nu zouden schamen. Het draait allemaal om geduld en respect. Als we dit bereiken, zal de numismatiek enorm groeien en zal het bewustzijn groeien.”

____________________

Ontdek meer oude munten | munten | Portugese munten

Deze artikelen vind je misschien ook interessant:

De symboliek van Italiaanse propaganda uit het begin van de 20e eeuw

Hoe Eric Toonen verliefd werd op het verzamelen van munten

Hoe je goede foto's maakt van munten die je wilt verkopen op de veiling

Maak je gratis Catawiki account aan

Bij Catawiki wordt u elke week verrast met ons aanbod van bijzondere objecten. Meld u vandaag aan en verken onze wekelijkse veilingen die door ons team van gespecialiseerde experts worden samengesteld.

Maak account
Deel dit artikel
Close Created with Sketch.
Nog niet geregistreerd?
Door gratis een Catawiki account aan te maken, kunt u bieden op een van onze 50.000 bijzondere objecten die iedere week geveild worden.
Registreer nu!