Overig

Wat de Spaanse monetaire hervorming tijdens de Reconquista ons heeft nagelaten

Door Beulah | 4 juli

De Reconquista was misschien wel een van de interessantste periodes van de monetaire hervorming. Wat in die tijd veranderde, heeft mede bepaald welke munten we tegenwoordig gebruiken. Muntenexpert Pietro Anoe vertelt wat er destijds gebeurde en waarom deze periode zo belangrijk was.

Wat is er gebeurd?

De Reconquista begon in 722 van onze jaartelling met de bijna legendarische Slag bij Covadonga en eindigde in 1492, toen de katholieke koningen Granada heroverden. Deze 770 jaren van oorlog tussen moslims en christenen drukten een blijvend stempel op Europa. De impact daarvan is zelfs nu nog merkbaar. In recente studies wordt de gezondheid van de Spaanse economie gelinkt aan de snelheid waarmee bepaalde regio‘s werden heroverd door christelijke heersers. Onze muntenexpert Pietro Anoe legt uit waarom deze periode in de geschiedenis zo interessant is voor muntenverzamelaars en numismaten:

“[De Reconquista] was een tijd van confrontatie, communicatie en wederzijds leren tussen twee Spanjes: het christelijke en het islamitische Spanje. Drie christelijke staten hadden de controle over het Iberisch Schiereiland: Portugal aan de Atlantische kant, Aragon in het Middellandse-Zeegebied en Castilië op de centraal noordelijke Spaanse Hoogvlakte (meseta). In 1492 was sprake van en totaal nieuw politiek project: De Unie van de Koninkrijken van Castilië en Aragon, met zegen van de paus. Een nieuw christelijk land was geboren en met de Spaanse invloed in de Amerika‘s werd een nieuw rijk gesticht.”

Monetaire hervorming

De munt is een van de vele vormen van ‘zachte propaganda’ die regimes altijd al gebruikt hebben om dominantie uit te oefenen. Na de Reconquista, de herovering, had de invoering van een nieuwe munt daarom prioriteit. Pietro legt uit: “Na 1475 introduceerde het koninkrijk Castilië gouden dukaten uit Venetië (3,5 gram goud en 23 en 3/4 kt). Maar de echte hervorming kwam na de verovering van Granada en de ontdekking van Zuid-Amerika in 1497 met de "Pragmatica" de Medina del Campo.”


Spaanse zilveren munt van koning Felipe V. 1707. Geslagen in Segovia.

“De nieuwe munt was gebaseerd op drie metalen en een eenheid, de maravedí, die de basis van het systeem was,” zegt Pietro. “Uit dit systeem kennen we verschillende munten: een nieuwe gouden munt met de twee koningen op de voorzijde en de adelaar op de achterzijde. En (heel belangrijk) het nieuwe wapen van het koninkrijk, met daarin vertegenwoordigd zowel het wapen van Castilië als dat van Aragon. Een nieuwe zilveren munt, de real, die tot 1868 in gebruik zou blijven. Deze munt had een gewicht van 3,43 gram. De katholieke koningen gaven opdracht alle vellones [kleine munten met een lager zilvergehalte] uit de roulatie te halen en te vervangen door een nieuwe munt: de blanca.”

“Het koninkrijk Castilië gebruikte traditioneel de dobla (ook wel ‘castellano’ genoemd), die gebaseerd was op de islamitische dinar (dubbel). Bij de keuze van een goudpatroon, waren drie verschillende munten een optie. Aragon gebruikte de gedevalueerde versie van de florijn (nuttig in de handel met het Noorden), terwijl de sterkste munt in die tijd de Venetiaanse dukaat was. Het goudpatroon van de Venetiaanse dukaat bleef bewaard tot Karel I, (de kleinzoon van katholieke koningen), besloot over te stappen naar de Franse escudo (minder puur en iets lichter), om te voorkomen dat andere machten te veel Spaanse munten zouden uitvoeren vanwege de waarde.”

Impact en nalatenschap

De invloed van monetaire hervorming tijdens de Reconquista gaat niet zover dat we er de eerste virtuele munt aan te danken hebben. De daadwerkelijke erfenis is wel terug te vinden in de portemonnee van Amerikaanse burgers. Pietro: “Waarom is deze hervorming zo belangrijk geweest? Het kort antwoord: het zilverpatroon van de 8 real 27,4 gram veranderde in de Amerikaanse dollar. Het lange antwoord: de munt betekent macht, het is een middel waarmee een soeverein land macht uitoefent op de economie en het volk.”


Een zilveren Amerikaanse dollar uit 1794.

“De Amerikaanse zilvermijnen stonden allemaal onder bewind van Spanje. Spanje kon al zijn oorlogen in Europa financieren en de zware reales van hoge zuiverheid werden opeens het meest aanvaarde betaalmiddel. Dit duurde van de 16e tot de 19e eeuw. Toen de 13 Amerikaanse koloniën veranderden in de Verenigde Staten, werd eerst de Spaanse dollar gebruikt. Later werd een eigen munt geslagen op het Spaanse patroon uit 1794.”

____________________

Wil jij je muntenverzameling uitbreiden? Of heb je een bijzondere munt die je graag wilt verkopen? Neem dan eens een kijkje bij onze muntenveiling (Spanje) en registreer je hier als verkoper.

____________________

Ontdek meer munten | Spaanse munten | antieke munten

Deze artikelen vind je misschien ook interessant:

Wanneer is een numismaat geen numismaat?

De symboliek van Italiaanse propaganda uit het begin van de 20e eeuw

Hoe Eric Toonen verliefd werd op het verzamelen van munten

Maak je gratis Catawiki account aan

Bij Catawiki wordt u elke week verrast met ons aanbod van bijzondere objecten. Meld u vandaag aan en verken onze wekelijkse veilingen die door ons team van gespecialiseerde experts worden samengesteld.

Maak account
Deel dit artikel
Close Created with Sketch.
Nog niet geregistreerd?
Door gratis een Catawiki account aan te maken, kunt u bieden op een van onze 50.000 bijzondere objecten die iedere week geveild worden.
Registreer nu!