Geschiedenis

Bowie, Mercury en Bolan: Glamrockers die de gendernormen tartten

Door Beulah | 11 maart 2020

Meer dan 50 jaar nadat glamrock (of glitterrock) voor het eerst ten tonele verscheen, is het nog steeds het opzichtige, extravagante en gedurfde jongere broertje (of zusje) van de rockfamilie. Muzikanten zoals David Bowie, Freddie Mercury en Marc Bolan werden erdoor geïnspireerd. Het genre daagde het traditionele beeld van mannelijkheid uit en brak gaandeweg barrières af.

“Ik groeide op in de jaren 1970, toen muziek een allesbepalende rol speelde in de jeugdcultuur en glamrock een generatie beïnvloedde”, zegt muziekexpert Patrick Vranken. “Lang haar en unisex kleding, het lijflied “not sure if you’re a boy or a girl”... het was tegelijkertijd een verwarrende en spannende tijd. In een traditionele samenleving op het platteland was het moeilijk om iemand te vinden voor wat emotioneel advies of een beetje begrip. Je kon je alleen spiegelen aan de rockgoden”.


Hot Love (1971) door T. Rex


Voor veel fans was het moment waarop Marc Bolan “well she's my woman of gold” zong bij Top of the Pops, een wow-moment. Gekleed in witte glitterkleding, daagde hij traditionele vrouwelijkheid uit aan het begin van een decennium dat bekend werd om hypermasculiniteit. Niet alleen droeg hij vrouwelijke kleding, hij zong ook over zijn vrouwelijke kant. Neem de tekst “I'm a labour of love in my Persian gloves.” De oude Griekse filosoof Xenophon moest niets hebben van de “verwijfde” gewoonte van Perzische mannen om om handschoenen te dragen. Dat gaf de Perzische gloves (handschoenen) in Hot Love een extra lading, een van protest tegen de traditionele gendernormen.

Glamrock heeft vaak een androgyne, speelse en subversieve uitstraling. T. Rexs uitvoering van Hot Love bij het belangrijkste Britse popprogramma, was voor veel Britten en internationale kijkers de eerste confrontatie met een regelrechte aanval op de traditionele genderrollen. Het optreden heeft ongetwijfeld bijgedragen aan het gesprek over de rol van kleding in onze genderidentiteit.


Rebel Rebel (1974) door David Bowie


Veranderende identiteiten werden een kenmerk van glamrock. Podiumnamen veranderden. Muzikanten creëerden masculiene, vrouwelijke en androgyne personages. David Bowie was op dit terrein een pionier en iemand die al op jonge leeftijd speelde met zijn identiteit. Hij leek moeiteloos zichzelf opnieuw uit te vinden en deed hetzelfde met zijn muziekstijl en soms controversiële outfits. David Jones werd David Bowie (om verwarring met Davy Jones van The Monkees te voorkomen). Na de hardrockstijl op zijn album The Man Who Sold The World volgde de artistieke rock van Hunky Dory en vervolgens wenkte de onsterfelijkheid met de glamrockklassieker The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars.

Tijdens zijn glamrockperiode kwam Bowie uit de kast, eerst als homoseksueel en daarna als biseksueel. Hij schreef hit na hit over zijn homoseksualiteit. Zijn succes wordt nog indrukwekkender als we weten dat het verbod op homoseksualiteit pas in 1967 werd opgeheven in het Verenigd Koninkrijk. 

Bowies song Rebel Rebel belichaamde zijn succes en sound. Met een stampende, opzwepende gitaarriff bereikte deze hit de vijfde plaats haalde in de Britse hitlijsten. Bowie zingt in Rebel Rebel “You've got your mother in a whirl 'Cause she's not sure if you're a boy or a girl”, een tekst afkomstig uit Queenage Baby van transrockster Jayne County. Minder dan twee jaar later verhuist hij naar Berlijn met zijn geliefde, het Nederlandse transgendermodel Romy Haag. Zowel muziekcritici als fans zijn lovend over Rebel Rebel, een succes dat tien jaar eerder ondenkbaar geweest zou zijn. De song demonstreerde de kracht van glamrock om gendernormen te ontwrichten.


Bohemian Rhapsody (1975) door Queen


Queen-zanger Freddie Mercury was flamboyant, charmant, schaamteloos en verlegen, en dat alles binnen de ruimte van één song. Hij kwam met het idee om de band Queen te noemen - destijds een denigrerende naam voor gay mannen - en ging uit met zowel mannen als vrouwen. Hij trakteerde het publiek op een duizelingwekkende mix van openlijke seksualiteit, theatrale spanning en vocale acrobatiek. Thema‘s die niet alleen telkens terugkwamen in zijn muziek, maar ook in zijn persoonlijke leven. 

Mercury begon te experimenteren met zijn identiteit toen hij zijn naam veranderde van Farrokh Bulsara in Freddie Mercury. Een naam die meer was dan een artiestennaam. Hij creëerde een opzettelijke afstand tussen de in Zanzibar geboren Farrokh en de rockgod Freddie. In de jaren 1970 had de muziekindustrie een voorkeur voor blanke, heteroseksuele mannen uit het Verenigd Koninkrijk en de VS. Vanuit het perspectief van een op Zanzibar geboren immigrant met een ontluikende biseksualiteit, die deels opgroeide in India, is het pijnlijk maar ook begrijpelijk dat Farrokh liever Freddie wilde zijn.

Hoewel velen beweren dat Bohemian Rhapsody een sterke positie heeft als rockklassieker, kunnen hier toch ook spreken van glamrock. Mercury‘s typerende softe, vrouwelijke kleding on stage, eyeliner en roze lipstick, contrasteren perfect met zijn krachtige vocale acrobatiek. Bohemian Rhapsody wordt zelfs gezien als Mercury‘s coming out song. Als we ons realiseren dat verschillende generaties heteromannen deze song over een afscheid van het heteroseksuele leven hebben meegezongen, is het duidelijk dat Bohemian Rhapsody sterke invloed heeft gehad, bewust of niet, op ons begrip van gender en seksuele identiteit.


____________________

Vergeet niet een kijkje te nemen bij onze laatste muziekveilingen. Of registreer je als verkoper op Catawiki.

Ontdek meer muziek | platen/vinyl| muziekinstrumenten


Deze artikelen vind je misschien ook interessant:

Hoe Nintendo gamemuziek mainstream maakte

Een geschiedenis van heavy metal in drie ongewone instrumenten

Een geschiedenis van de hardrock in drie beroemde gitaren

Maak je gratis Catawiki account aan

Bij Catawiki word je elke week verrast met ons aanbod van bijzondere objecten. Meld je vandaag aan en verken onze wekelijkse veilingen die door ons team van gespecialiseerde experts worden samengesteld.

Maak account
Deel dit artikel
Close Created with Sketch.
Nog niet geregistreerd?
Door gratis een Catawiki-account aan te maken, kun je bieden op onze 50.000 bijzondere objecten die iedere week geveild worden.
Registreer nu!