Interviews

Zolderverhalen: vreemdheid en charme met Ulrich Kortmanns Oceanische kunst

Geschreven door Tom | 20 maart 2020


We gaan verder met onze speciale verkopersserie, waar we enkele van onze meest inspirerende verkopers profileren, en we bezochten Ulrich Kortmann en zijn tribale kunst-galerie - uniek in Duitsland - om erachter te komen hoe Catawiki hem hielp in zijn zoektocht naar en passie voor Oceanische kunst.


Grijnzende, carnavaleske gezichten staren naar beneden vanaf de muren, vechtend om ruimte naast speren die gevaarlijk in de ruimte staan opgesteld. Aan de rechterkant hangen borden met ingewikkelde ontwerpen in harmonie naast spitse beelden. Recht voor ons ligt een stenen kom met alle benodigdheden die nodig zijn voor een sjamanistisch ritueel. Dit is misschien Dortmund, maar de tribale kunstgalerie van Ulrich Kortmann staat ver af van de grijze industriële stad zoals de meeste mensen die kennen. 



In Ulrich's galerie vind je alles van dierensculpturen tot stapels gekartelde speren en wapens.


'Je vindt hier van alles een beetje', zegt Ulrich opgewekt. “Ik werk in Oceanische kunst, met een focus op Papoea-Nieuw-Guinea. We doen ook een beetje Afrikaanse kunst . En ook een beetje Zuidoost-Aziatische kunst. ' Er is een adembenemend aantal objecten en kleuren te zien waar voorbijgangers voor zouden stoppen. Ik zeg dit tegen Ulrich die lacht. "Ik denk dat voor iemand die nooit in aanraking is gekomen met kunst uit Nieuw-Guinea, als ze de galerie binnenkomen, ze waarschijnlijk moeten denken: hoe kan iemand zoiets kopen? Er zit een soort gekte in deze kunst', grinnikt hij.  


Ulrich brengt een verfrissend zelfbewuste en droge humor in het gesprek over zijn collectie. Maar zittend naast me op de bank, omringd door zijn collectie, er is een zachtheid die doorkomt als hij naar de verschillende stukken in de galerij kijkt. "Het is zeker een niche. Maar voor mij was het liefde op het eerste gezicht". 


De verzamelaar


Geboren en getogen in Duitsland, was het zijn reislust die hem voor het eerst introduceerde met de kunst van Papoea-Nieuw-Guinea. "Het was eigenlijk toevallig", legt Ulrich uit. "Ik reisde overal heen tot ik in 1983 naar Nieuw-Guinea kwam. Ik was in het West-Papoea gebied, dat nu behoort tot Indonesië. Terwijl ik daar was, bood de lokale bevolking me wat houtsnijwerk aan en ik vond ze prachtig. Dus kocht ik er een paar. En het ging gewoon zo door, totdat ik opeens meer had dan ik als reiziger kon meenemen. Uiteindelijk moest ik een houten kist bouwen in een kustplaats over de grens in Papoea-Nieuw-Guinea. Ik stuurde het naar huis en verkocht het allemaal aan één man".



Een spontane aankoop ontstak Ulrich's liefde voor tribale kunst – hij verzamelt al sinds 1983


Ulrich was destijds behoorlijk reislustig, en was overal geweest, van Afghanistan tot India. Maar hij was nooit zo dol geweest op kunst tot hij in Papoea-Nieuw-Guinea aankwam. "Ik had nog nooit enige vorm van kunst gekocht en toen kwam ik dit prachtige houtsnijwerk tegen, dat ook helemaal niets kostte. Dit was iets wat ik nog nooit eerder had gezien". Ik vraag hem of dit op een bepaalde manier misschien wel het begin van zijn carrière was? "Ja en nee", zegt hij openhartig. "Ik had een bedrijf willen starten om mijn reizen te financieren. Ik zou voor werk reizen, maar destijds kon je werken voor een maand en reizen voor een jaar. De oude hippiedagen!". 



Het ontcijferen van de gezichten van de vele maskers en beelden benadrukt de fantastische aard van het kunstwerk


Ulrich's achtergrondverhaal is onmiskenbaar avontuurlijk. Zijn bezoeken aan Papoea-Nieuw-Guinea duurden meestal een maand en hij is 23 keer geweest, waarbij hij een keer werd gegijzeld door bandieten; een ervaring die hij beschrijft in woorden die je eerder zou gebruiken om een saaie doordeweekse avond te beschrijven. "Ik woonde met de inheemse bevolking in de dorpen", herinnert hij zich. "Ik kan het niet meer vanwege mijn leeftijd en gezondheid. Maar ik heb genoten van een verblijf met hen en dat is een van de redenen waarom ik dit bedrijf ben begonnen. Ik hield ervan om bij de mensen te zijn, bij hen in hun dorpen te wonen en hun eten te eten. Hoewel ik had gereisd, was dit totaal anders. Ik realiseerde me het toen niet, maar ik gleed langzaam weg in een patroon van het zoeken naar het onontdekte". 


Oceanische kunst


Er wordt gehamerd in de achterkamer. Ik dwaal langs beelden met steenachtige gezichten de werkplaats in. Hier vind ik het team van Ulrich, dat een groot aarden masker schoonmaakt en fotografeert, compleet met bolle ogen en gekartelde tanden. 


Dit gekartelde masker is een van de vele stukken die Ulrich op Catawiki verkoopt.


"Oceanische kunst is voor de meeste mensen te vreemd", zegt Ulrich nonchalant. Hij wenkt me terug naar de grote kamer, wijzend naar een hoog bord-achtig stuk, compleet met wat lijkt op een neus en een lichaam met markeringen gesneden in het. "Wat is dat voor jou?" Ik heb geen idee. Mijn eerlijke mening is een soort van fantastisch schepsel afkomstig uit Pan's Labyrinth. Maar in een poging om een element van expertise en respect te behouden na al ten onrechte een vogel voor een walvis aangezien te hebben, ga ik met de veilige inzet van een soort vogel. Ulrich lijkt tevreden, maar laat me met weinig idee over wat het object is. "Het is heel vreemd", zegt hij blij. "Het is een antropomorf stuk. Kijk naar die krokodil die ook aan de muur hangt – het is zowel een krokodil als een mens". Hij draait rond wijzend naar het walvis-vogel stuk. "Je vindt vogels in veel van hun kunstwerken ook. Ze zijn belangrijk omdat het totemdieren zijn". 



Kunst is functioneel in Papoea-Nieuw-Guinea - ze worden zelfs gebruikt om yams te versieren in ceremonies


Spiritualiteit en functionaliteit zijn een groot deel van Oceanische kunst. In tegenstelling tot westerse kunst die vaak van ver wordt beoordeeld, is Oceanische kunst bedoeld om te worden gebruikt, legt Ulrich uit. "Voor hen is het geen kunst. Het is gemaakt om een bepaald doel te bereiken. In Papoea is 'kunst' utilitair en ceremonieel: denk aan bogen, wapens, schilden. Maskers en figuren hebben hetzelfde doel als de afgoden die we in onze kerken vinden. Neem de Azmat-maskers, die deel uitmaken van grote kostuums en worden gebruikt voor ceremoniële dansen. Het zijn ook maskers voor yams. En ze zetten ze op yams omdat ze worden beschouwd als herboren voorouders. " Hij kijkt me aan terwijl ik me deze maskerdragende groenten probeer voor te stellen. “Om deze kunst echt te waarderen, moet je erbij zijn”. 


Online bewegen


Ulrich is de eigenaar van een van de enige tribale kunstgaleries in Duitsland. "Er zijn andere verzamelaars in Duitsland", zegt hij. "Maar geen dealers." Ik vraag hem hoeveel stukken hij inmiddels heeft verzameld. Hij pauzeert. "Enkele duizenden." Het is een hele prestatie en de galerie is het bewijs van zijn blijvende passie. Hoewel het verzamelen en weergeven van deze items heel indrukwekkend is, is het online waar hij zijn geld maakt. "De meeste van mijn kopers komen van buiten Duitsland. Toen ik online begon te verkopen op Catawiki, wist ik niet eens dat er privéverzamelaars waren. Ik hoorde over Catawiki van een vriend in België en we zijn echt heel blij met de resultaten. We verkopen minstens 10-20 stuks per maand en we beginnen meer te verkopen. Verzamelaars kunnen niet meer overleven, tenzij ze online bewegen". 



Catawiki hielp Ulrich kennis te maken met een collega-gemeenschap van tribale kunstliefhebbers en verzamelaars


"Maar het mooie van Catawiki", zegt hij, "is het vinden van een gemeenschap van collega tribale kunstliefhebbers". Toch is er geen patroon over wat mensen mooi vinden. "Vaak verkopen de dingen die ik niet het beste vind goed", lacht hij. Je kunt een mooi authentiek masker voor niets verkopen, en dan kan iets dat veel minder speciaal is voor veel meer weggaan. Het is onvoorspelbaar!" 


Terug naar huis


Tegenwoordig zegt Ulrich dat hij graag in Duitsland blijft, ook al is er een zekere trek naar Papoea-Nieuw-Guinea. Er is werk te doen thuis om authentieke tribale kunst te behouden, die steeds zeldzamer wordt. "Het wordt steeds moeilijker om kwalitatief hoogwaardige en authentieke stukken te vinden." Hij beweegt zich naar een verzameling spiraalvormige schelpen achter hem. "Deze verkopen heel goed nu omdat ze gebruikt werden als valuta. Sinds de goedkeuring van papiergeld in Nieuw-Guinea echter, worden ze steeds zeldzamer. De vormen zijn niet bijzonder mooi en ze hebben vaak scheuren in. Dus dit is echt antiek", zegt hij trots.


Ulrich is een van de weinige overgebleven verzamelaars buiten Oceanië en musea. "Toen ik begon met verzamelen, maakten de lokale bevolking kunst voor zichzelf. Maar dat is veranderd. Natuurlijk is het triest, maar waarom zouden ze niet veranderen als de wereld om hen heen is?"



Terwijl de tribale kunstwereld moderniseert, is Ulrich een van de weinige poortwachters in West-Europa.


Ik vraag hem, over het onderwerp van verandering, hoe de kunst en zijn tijd in het buitenland hem heeft beïnvloed. "Het veranderde me alsof het iedereen zou veranderen. Ik vormde een heel andere kijk op mijn eigen samenleving. Wat mensen je niet vertellen over cultuurshock is dat het niet zo is als je er bent – het is wanneer je terugkomt."


Toch is Ulrich erin geslaagd om een grote strook van deze tak van kunst terug te brengen en zijn galerie dient als een manier om zijn tijd in Nieuw-Guinea en alle gevoelens die daarbij kwamen te herdenken. "De galerie is alleen voor mij", zegt hij. "Het is niet voor het geld. Ik word er gewoon blij van."


____________________

Meld je aan bij onze community van creatievelingen en verzamelaars, en word verkoper op Catawiki.


Ontdek meer ethnographische en tribale kunstAziatische, Oceanische en Amerikaanse tribale kunst


Deze artikelen vind je misschien ook interessant:


Zolderverhalen: Kim Meyers levenslange liefde voor radio‘s

Hoe fotografeer je je kunstwerken voor beginners

Boeddha-poses: wat de handen van Boeddhabeelden betekenen


Maak je gratis Catawiki account aan

Bij Catawiki word je elke week verrast met ons aanbod van bijzondere objecten. Meld je vandaag aan en verken onze wekelijkse veilingen die door ons team van gespecialiseerde experts worden samengesteld.

Maak account
Deel dit artikel
Close Created with Sketch.
Nog niet geregistreerd?
Door gratis een Catawiki-account aan te maken, kun je bieden op onze 50.000 bijzondere objecten die iedere week geveild worden.
Registreer nu!